Klimanın soğutmaması tek bir arızanın değil, birbirine bağlı üç halkanın (hava akışı, soğutucu akışkan miktarı, kompresör tahriki) herhangi birinde oluşan bir zayıflığın sonucudur. Sistem kapalı devre çalıştığı için bir halkadaki kayıp diğerlerinde de belirti üretir; bu yüzden "gaz bitmiş" teşhisi vakaların önemli bir kısmında yüzeysel kalır. Doğru yaklaşım, üfleme sıcaklığını, hava debisini ve devre basınçlarını birlikte okumaktır.
Sağlıklı bir sistemde, 25-30 °C dış hava sıcaklığında, rölanti üstü devirde ve iç hava sirkülasyonu açıkken orta menfezden ölçülen sıcaklık genellikle 4-10 °C bandına iner. 15 °C üzerinde takılı kalan bir üfleme, sistemin kapasitesinin en az üçte birini kaybettiğine işaret eder. Aşağıdaki tablo, belirtiyi olası kaynağa bağlamak için hızlı bir filtre görevi görür.
| Belirti | Hava debisi | Olası kaynak |
|---|---|---|
| Hava soğuk ama zayıf üflüyor | Düşük | Polen filtresi tıkanıklığı, evaporatör kirliliği |
| Hava güçlü ama ılık | Normal | Akışkan kaybı, kompresör devreye girmiyor |
| Önce soğuk, 10-15 dk sonra ılık | Normal | Evaporatör buzlanması, nem/tıkanma, fan arızası |
| Şehir içi ılık, otoyolda soğuk | Normal | Kondenser önü tıkalı, fan devreye girmiyor |
| Kompresör sık sık kesiyor (kısa çevrim) | Normal | Düşük gaz basıncı, presostat koruması |
Klima soğutmama nedenleri listesinde ilk sırayı, mekanik arıza değil, hava akışını kısıtlayan basit tıkanmalar alır. Sistem soğuğu üretir; sorun bu soğuğun taşınamamasıdır.
Tıkalı bir polen filtresi hava debisini belirgin biçimde düşürür ve menfezden gelen havanın hissedilen serinliğini azaltır. Ayrıca düşük debi, evaporatör yüzey sıcaklığının 0 °C altına inmesine ve yüzeyde buz katmanı oluşmasına yol açar; buz kalınlaştıkça hava geçişi daha da daralır, kısır döngü kurulur. Filtrenin yılda bir ya da 15.000 km civarında değişimi, klima filtresi bakımını anlatan rehberde ayrıntılandırıldığı gibi en ucuz performans kazancıdır. Motorun aldığı havayı süzen hava filtresiyle karıştırılmamalı; ikisi ayrı görevlere sahiptir.
Radyatörün önünde duran kondenser, yaz aylarında böcek, yaprak ve yol tozuyla dolar. Petek arasındaki tıkanma, yoğuşma verimini düşürür ve yüksek basınç tarafını normalin üzerine iter. Sonuç, şehir içinde ılık üfleyen, otoyol hızında toparlayan bir klimadır; çünkü hız arttıkça doğal hava akışı, tıkanmanın etkisini kısmen telafi eder. Düşük basınçlı su ile peteği önden değil, mümkünse arkadan yıkamak lamelleri korur.
Kondenser fanı klima devreye girdiğinde çalışmak zorundadır. Çalışmıyorsa yüksek basınç hızla yükselir ve presostat kompresörü koruma amacıyla keser. Fan devresi çoğu araçta röle ve sigorta üzerinden beslendiği için, arıza aramaya elektriksel taraftan başlamak mantıklıdır; akü geriliminin zayıf olduğu durumlarda rölelerin düzensiz çekmesi de benzer tablo yaratır.
Hava tarafı temizken hâlâ ılık üfleniyorsa, sorun devrenin içindedir. Burada ölçüm yapılmadan yorum yürütmek, gereksiz parça değişimiyle sonuçlanır.
R134a veya R1234yf gazı doğal olarak yılda küçük oranlarda kaçar; o-ring, kompresör keçesi ve kondenser bağlantıları tipik noktalardır. Şarj miktarındaki %15-20'lik bir eksilme, üfleme sıcaklığını birkaç derece yükseltmekle kalmaz; yağın da dolaşımını bozar, çünkü kompresör yağı gazla birlikte taşınır. Manifold saatiyle yapılan ölçümde 25-30 °C ortamda alçak basıncın 1,5-3 bar, yüksek basıncın 12-16 bar aralığında olması beklenir. Her iki tarafın da düşük olması gaz kaybını, alçağın çok düşük yüksek tarafın aşırı yüksek olması ise tıkanmayı (genleşme valfi veya kurutucu) düşündürür.
| Alçak basınç | Yüksek basınç | Yorum |
|---|---|---|
| Düşük | Düşük | Şarj eksikliği / sızıntı |
| Düşük | Yüksek | Genleşme valfi veya kurutucu tıkalı |
| Yüksek | Yüksek | Fazla şarj, kondenser soğutması yetersiz |
| Yüksek | Düşük | Kompresör iç kaçağı, valf plakası aşınması |
Klima açıldığında kavrama plakasının kasnağa "klik" sesiyle kenetlenmesi ve dönmeye başlaması gerekir. Kenetlenme yoksa neden ya elektriksel (sigorta, basınç şalteri, düşük gaz nedeniyle kilit) ya da mekanik (hava boşluğunun aşınmayla açılması) olabilir. Kayışın gerginliği de kritiktir: gevşek kayış yüksek devirde patinaj yapar, klima yükte kaldığında ıslık sesi duy